Registrada en el Grupo 1º, Sección 1ª con el número 172.541 del Registro Nacional de Asociaciones del Ministerio del Interior

 

Chanru xtiklà chaq li qa waanjik

      Sá li Parroquia xtepal Purulhà Baja Verapaz, yo chi tenq’ank jun li qawá Padre a an li Padre; Rafael. Nachal arán España.

      Resilal chanru naq kixtikib’ k’anjelak. Chixjunil kitikla sa’xk’ab’a naq kiwulak jun li Padre aj watemaal arán España. A an li Padre Denis Lopez. Li wan chik’anjelak sá li Parrokia Purulhà. B.V. Lix k’ihaleb’ li tenamit Purulhà  numenaq  tanah lajeb’ xkak’aal mit chi poyanam ink’a naqanaw chi us, Lix k’ihal i k’aleb’aal a an wan 80 chik’aleb’aal b’ar wí yoko chik’anjelak, ab’an jwal najt xyanqeb’ li k’aleb’aal a in, mokoyokota chixtenq’ankileb’ li 30,000 chitenamit  a in li yoko wi chitenq’ank mare wankeb’ tanah 4,000 chi qasqitz’in. Li ratinob’aleb’ a an oxib’ paay ru, Q’eqchi’ Poqonchi’ ut Achi’.

      Ut eb’ li tenamit (la dehesa) xk’ab’a arán España, Xexye naq texb’anu li tenq’ank, reh xloq’b’al  k’anjeleb’al reh b’ojok t’ihkr, (Maquina) reeb’ jun ch’uteb’ Qana’ chineb’ sá jun li nimla komonil, reh li tenamit a an. La qatenamit aj España yal naq jwal aj k’anjeleb’nekexk’e xch’ol chitenq’ank, ut eb’ a an nekek’enjelak yalaqb’ar ut yalaq k’aruchik’anjelil li nekexb’anu. Chiru ajwí li saq’eh. Eb’ li nekexk’e xch’ol chitenq’ank aaneb’  jun ch’ut chekel winqeb’ numenaq xchiabeb’, ut jun ch’uteb’ xmalkaan, jun ch’uteb’ kok’al yokeb’ chitz’olok.

       Relik chi yaal naq sa’ xb’een kutan re li poh Julio reh li chiab’ 2001. Naq li qawa’ Padre Rafael ut Oxibeb’chik li ch’ajom xkoeb’ aran Watemala. Xexk’am li tenq’al reh xloq’b’al li maquina reeh li Qana’ chineb’ ab’an moko kaaj ta wi’ aan xexb’anu chiru li tenq’aal a an, wankeb’ chik jalan kristiaan xexteq’ah reh xk’anjelankil ruh li rawimjeb’ a an li Cardamomo. Jokan ajwí xextoj aj k’anjel reh xb’isb’al jun na’jej a an (90) parselas  Xexyib’wib’ chi Salón Comunales, xexloq’ jun cient xlanb’an warib’ reh jun warib’aal sa a tenamit a an.xextenq’a jun li ch’ina Ixqaal wan xyajel a an Cancer, wankeb’ komonil xexpatz’ xjam hu reh ermita xexloq’ ajwí, xexb’anu a in reeb’ kristian li wankeb’ sa’ rajb’al ruh, ut eb’ linekexk’e ch’ol chi k’anjelak.

       Chixjunil li k’anjel xexb’anu xexk’am retalil chitz’ib’amb’il, xjalam huhil  ut eb’ li factura reeb’ li loq’ok li xexb’anu. Ut wan chik jalan tenq’aal xexpatz’ chaq qeh a in xqajultika mawa’kaaj wi reeb’ li qakomon xqayeh b’an reeb’ jalan chik li qakomon li wankeb’ sa’ li qatenamit  ain: Ronda España. 

       Ut chiru li chiab’ 2002.xqab’anu eb’ li k’anjel a in; xqatoj jun li k’utunel reeb’ qana’chin reh naq te’tz’olman chikemok sa’ lix k’aleb’aleb, xqaloq’ jun ch’ut k’anjeleb’al reh kocina reeb’ jun ch’uteb’ qana’ chineb’, xqaloq’ jun li videos reh xk’utb’al sa’ eb’ li k’aleb’a li wankeb’ chinajt, xqayib’wib’rochochil b’anleb’al sa’ k’aleb’al li wankeb’ chinajt rik’in li tenamit,( Farmacia Comunitario) xqaloq’ jun li molino reh b’uch sa’ jun k’aleb’aal,  xqayib’Kahib’  Salón comunal, sa’ k’aleb’al, xqaloq’ wichik jun li k’anjeleb’al reh jun kocina reh jun na’jej b’arwan jun warib’al, xqayib’ jun tz’oleb’aal reeb’ kok’al sa’ jun tenamit nach wan rik’in Purulhà, xqatenq’ah jun qawa’chin tyaaj, xqayib’ jun wa’leb’al kocina, xqatenq’aheb’ jun ch’ut ch’ajom reh xloq’b’al jun xk’anjeleb’aleb’, ( equipo de videos).

       Chirix chik a in naq xosuq’i chaq sa’ qa tenamit, xqatikib’ wichik k’anjelak reh li chiab’ jun chik: eb’ li qakomon aj españa xkoeb’ saatqeb’ li na’jej reh España reh xsik’b’al xkomon li tenq’al reh li chiab’ jun chik 2003. xexk’e xch’ol chixsi’kb’al li tenq’aal reh naq sa’ komonil tok’anjelaq.

       Li k’anjel xb’anuman joka in, xe’ k’ayin tzekemj sa’ jun waleb’aal, xwan jun nimla k’utb’esink s’a jun li tz’oleb’aal, xk’ub’aman jun li b’ulink, xb’aneb’ li ch’ajom aj Ronda,xexb’anu li patz’ok tenq’aal saatqeb’ li k’anjeleb’aal.

       Chixjunil li k’anjel ain, a an reh xch’utub’ankil li tenq’aal reh li k’anjelak sa’ li tenamit Purulhà. Reh xk’oxlankil naq wan nab’al li k’anjel lix b’anuman sa’ xk’ab’a li qatenamit a in  Ronda España.

      Chirix a’in xqab’anu wa chik eb’ li k’anjel a’in.  xqaloq’ jun secadora reh Cardamomo, xqaloq’jun chik li molin reh b’uch, xqaloq’ wi’chik lajeeb’ li maquina reh b’ojok t’ihkr, reeb’ jun ch’ut qana’ chin, jun lix malkaan xqaloq’ xnaaj ut rochoch wan oxib’ xkok’al, wibeb’ chekal kristian xaqyib’ rochocheb’, xqayib’ wi chik jun li Salón sa’ jun k’aleb’al chicoj xk’ab’a, xqatenq’ah jun li poyanam rik’in xtz’oleb’aal, xqatoj wichik li k’utunel reeb’ li qanachin aj kemonel,xohtenq’an sa’ jun li k’utb’esink xqaloq’ li matan, xqaloq’ jun li kehobresib’aal reeb’ jun ch’ut li komonil, (Congelador) Xqayib’ jun nimla warib’al sa’ jun Centro La Pinada.

       Chiru li chiab’ 2004. xqaloq’ jun li na’jej reeb’ jun ch’ut li qasqitz’in li mak’a xnaajeb’ wankeb’ sa’ asient rik’in Patron, chixjunileb’ a an  54  chi winq. Li na’jej a an taqayib’ xhuhil reh naq ak reeb’ lix naajeb’. Xqak’eh lix tenq’aleb’ 66 chitzolom  sa’ jun nimla k’aleb’aal reh li Bacico, jokan ajwi’ xtojbal laj k’utunel (li Maestro,) Li na’jej

xk’eman wi a in a an Rivacó, xqaloq’ junchik li molin reh li b’uch,  jun li Salón xqachoy xyib’ankil, xqatenq’ah wibeb’ chik li qasqitz’in rik’in lix tz’oleb’aleb’, xqatenq’ah jun chik li qawachin jwal cheek chius ut sumsuh, xqatojeb’ laj k’anjel reh xyib’ankil li warib’al reh li Centro La Panada, xohtenq’an sa’ jun li waleb’al sa’ jun chik tenamit Santa Cruz, reeb’ kok’al.

       Ut chiru chik li chiab’ a in 2005.  xqak’am chaq retalil  li k’anjel li jwal ajel ruh a an a in. Ajel ruh junaq li Centro de Acopio, reh xk’ulankil  Ixim, Kenq’, Ik, lix nimal a an reh  34  chi silos. Ut jokan ajwi’ xtenq’ankileb’ li  66   chi tzolom reh Basico, ajel ruh Oxib’ li Salones, ch’utleb’aal kab’l.          

      Chixujnil a in naqoyb’eni naq tauxmanq sa’ xk’ab’a xtenq’eb’ li qa kimon, aj Ronda España. Anab’ jun tenamit li nekexk’e ch’ol chik’anjelak ab’an xb’en ajwí  sa’ xk’ab’a li qawa Dios.  Jo nekexye aran watemala, kaaj wi’ sa’ xk’ab’a li Qawà  Dios chankeb’.

      Saeb’ a kutan a in eb’ li qakomon li yokeb’ chik’anjela chiqatenq’ankil reh xwaklesikil li qach’uut, a an lix k’ab’a. ONG. Sa’ chixjunil  Ronda, ut naqatz’ama le tenq’aal laex qakomon li wankatqex yalaq b’ar reh li atenamit a in maraj a yaal i b’ar chik, wi’ laex naxye ech’ool li okenk reh xtenq’ankileb’ li qasqitz’in li wankeb’ sa’ rox wanjik li tenamit nayeman reh, ( Tercer Mundo)

       Naruh naq laex toetenq’ah, reh k’ajelak li qa ch’uut aan ain lix k’ab’a sik’b’il ruh. ONG. Ronda Solidaria por el Tercer Mundo)

      A aneb’ nekexb’anu chab’il k’anjel. Tenq’ank sa’ Usilal sa’ chab’ilal sa’ q’unal, reeb’ li qasqitz’in li wankeb’ sa’ rajb’al ruh.

       Xb’anaq mak’a xjálenkil, xe’ yolah sa’ li na’jej nayamank reh, Tercer

       Mundialista. Watemala Centro America

Patz’b’il k’anjel re li chihab’ 2010-2011

  • Jun ch’uut re b’eleeb’ chi aj tzolonel, aj b’onol xaab’, natikla sa’ xkab’ tasal chalen toj sa’ xnimal ru li tzolok.

  • Jun ch’uut re hoob’ chi aj tzolonel, re jalanqjalanq xb’ehil tzolok re sa’ xnimal ru tzoleb’aal.

  • Jun ch’uut re chi aj waqxaqib’ chi aj tzolonel re xb’een tasal toj sa’ xkab’ tasal tzolok.

  • Patz’b’il k’anjel re k’iirisinkm aaq re waqxaqib’ xkak’aal kab’al reheb’ aj q’eqchi’, re xteepal San Marcos re Chameek.
     

  • Xteq’ re li cheek li wank xjunes ut li maak’a’ rokeb’ xtumin.

  • Patz’b’il k’anjel re lajeeb’ chi kaxlan chiqleb’ re si’, re li ch’uut chitub’tu.

  • Patz’b’il k’anjel chi rix xkuutaal xwanjik aj q’eqchi’ ut chi rix xk’ulub’eb’ li tenamit aj ralch’ooch’ re 1,300 aj jolominel re  xk’aleb’aalil re li tenamit Se’tint ut li tenamit Chik’ajb’om.  
        

  • Patz’b’il k’anjel chi rix jun ulul ch’iich’.

  • Jun ch’uut aj tzolonel chi kab’laju xkak’aal re li rox raqal li tzolok re xch’uutal li teep Ribaco, Purulha’.

  • Jun ch’uut aj tzolonel chi oxlaju re li xkab’ raqal li tzolok re xch’uutal li teep Ribaco, Purulha’.

  • Jun ch’uut aj tzolonel chi lajeeb’ xka’k’aal chi tzolom re li tzolok chi rix kamilal.

  • Jun ch’uut aj tzolonel chi kak’aal re li teep Ribaco, Purulha’ re xkab’ raqal tzolok.

  • Tenq’ re aj tenq’anel chi rix kawilal ut aj k’anjel chi rix ajlank.

  • Xraqb’al xyiib’ankil junlaju xka’k’aal  chi ochoch reheb’ laj Chantelito, xteepal Purulha’.

  • Xtojb’al li xsachomq laj jolominel k’anjel re li tzolok xwank.

  • Jun ch’uuteb’  aj tzolonel chi kaahib’ re li tenamit Peten.

  • Xxaqab’ankil xchaq’rab’il xtzolb’al jun li poyanam sa’ xnimal ru tzoleb’aal.

  • Teq’ re kiib’ rochochil xwa’leb’aaleb’  kok’al re li teep Santa Cruz u San Cristobal.                      

PATZ’B’IL K’AWEL RE LI CHIHAB’ 2,011 Ut 2,012  

  • Naq ak x-ilmank ru Ii xnaab'alil ru li patz'b'il k'anjel chi ru Ii po Julio, xk'eemank reectal naq yook chi b'eek chi chaab'il, ut chi ru ii chihab' awe' xk'eemank wi' chik xtuminal.

      PURULHA'

  • Jun ch'uuteb' aj tzolonel chi kak'aal re xb'een raqal, xkab' raqal ut rox raql re xkab' tasal tzolok,

  • Jun ch'uut re kahib) xkal'aal aj tzolonel re ro' raqal ut xwaq raqal re rox tasal tzolok.

  • Jun ch'uuteb' aj tzolonel chi b'eleeb' re sa'xnimal ru tzolok (Universidad Rural) xk'aba' sa) li teep Purulha’.

  • Wib' aj tzolonel sa'xnimal ru tzolok (Universidad Rafael Landivar) xk'aba).

  • Jun ch'uuteb' aj tzolonel chi lajeeb’ re tzolok kawresink ib) "Bachillerato" sa' Ii k'aleb'aal Ribako xteepal Purulha'.

  • Tenq' re aj tenq'anel chi rix kawilal ut aj k'anjel chi rix ajlank .

     CHAMEELK.

  • Tenq’ re wib’ kok’aleb’ li yookeb’ chi tzolok sa’ xkab’ raqal.

  • Jun ch’uuteb’ aj tzolonel  chi waqxaqib’ re  jalanqjalaq  ru tzolok.

  • Tenq´ re jun nab’ej li wank xjunes rik’in oxib’ xkok’al ut yookeb’ chi tzolok.

  • Tenq’ reheb’ li yajeb’ re li teep Chameelk.

  • Patz’b’il k’anjel re lajeeb’ chi kaxlan chiqleb’ re si’, li ink’a’ jwal na sachok.

  • Tenq’ re jun ch’uut chi waqxaqib’ xka’k’aal  qana’chineb’ aj q’eqchi’ re jalanqjalanq xk’anjeleb’.

        SAN LUIS PETEN.

  • Tenq’ reheb’ waqib’  aj tzolonel.

  • Tenq’ re xloq’b’al lajeeb’ roxk’aal chunleb’aal ut xtojb’al xk’amb’al re jun tzoleb’aal.  

     LANKIN.

  • Tenq’ re x-xaqab’ankil ochoch re k’uub’ank k’anjel sa’ k’aleb’aal.

  • Tenq’ re jun aj tzolonel re rox tasal tzolok.

ONG RONDA SOLIDARIA POR EL TERCER MUNDO
Plaza de San Antonio, 1 * 29400 Ronda (Málaga)
email: rondasolidaria@rondaquerida.com